Polskie lasy
Polska jest w europejskiej czołówce, jeśli chodzi o powierzchnię lasów. Obecnie powierzchnia lasów w Polsce wynosi niemalże 9,3 mln ha, co odpowiada lesistości 29,6 proc. Zdecydowana większość to lasy państwowe, z czego ponad 7,1 mln ha zarządzane jest przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.
W Polsce lasów wciąż przybywa. Lesistość kraju została zwiększona z 21 proc. w roku 1945 do 29,6 proc. obecnie (według danych Głównego Urzędu Statystycznego z grudnia 2024 r.)
Podstawą prac zalesieniowych jest „Krajowy program zwiększania lesistości”, zakładający wzrost lesistości do 33 proc. w 2050 r. Lasy Polski są bogate w rośliny, zwierzęta i grzyby. Żyje w nich ok. 65 proc. gatunków roślin, zwierząt i grzybów.
Lasy rosną w naszym kraju na glebach najsłabszych, głównie z powodu rozwoju rolnictwa w poprzednich wiekach. Wpływa to na rozmieszczenie typów siedliskowych lasu w Polsce. 49,2 proc. powierzchni lasów zajmują siedliska borowe. Na pozostałych obszarach występują siedliska lasowe, głównie mieszane (50,8 proc.).
W obu grupach wyróżnia się dodatkowo siedliska wyżynne, zajmujące łącznie 6,7 proc. powierzchni lasów, i siedliska górskie, występujące na 8,5 proc. powierzchni.
Na terenach nizinnych i wyżynnych najczęściej występuje sosna. Rośnie ona na ponad 61 proc. powierzchni leśnej w PGL LP oraz na ok 55 proc. lasów prywatnych i gminnych. W górach przeważa świerk (zachód) oraz świerk z bukiem (wschód). Dominacja sosny wynika ze sposobu prowadzenia gospodarki leśnej w przeszłości. Kiedyś monokultury (uprawy jednego gatunku) były odpowiedzią na duże zapotrzebowanie przemysłu na drewno. Takie lasy okazały się jednak mało odporne na czynniki klimatyczne. Łatwo padały również ofiarą ekspansji szkodników.
W polskich lasach systematycznie zwiększa się udział innych gatunków, głównie liściastych. Leśnicy odeszli od monokultur – dostosowują skład gatunkowy drzewostanu do naturalnego dla danego terenu. Dzięki temu w latach 1945-2024 powierzchnia drzewostanów liściastych na terenach PGL LP wzrosła z 13 do ok. 31 proc. Natomiast we wszystkich lasach, bez względu na rodzaj własności drzewostany liściaste zajmują niemal 32 proc. powierzchni.
Coraz częściej występują dęby, jesiony, klony, jawory, wiązy, a także brzozy, buki, olchy, topole, graby, osiki, lipy i wierzby.
W naszych lasach najczęściej występują drzewostany w wieku od 40 do 80 lat. Przeciętny wiek lasu wynosi 62 lata. Coraz więcej jest drzew ma ponad 80 lat. Od końca II wojny światowej ich powierzchnia wzrosła z 0,9 mln ha do około 2,3 mln ha.
Drzewostany powyżej 81 lat zajmują w lasach zarządzanych przez LP 26 proc. powierzchni, a w lasach prywatnych 16,2 proc.
Natomiast udział powierzchni niezalesionej w lasach prywatnych wynosi 3 proc., a w lasach zarządzanych przez PGL LP 2 proc.
