Ochrona przyrody

W lasach zarządzanych przez PGL LP przyroda chroniona jest na wiele sposobów. Rezerwaty, parki krajobrazowe, pomniki przyrody, ochrona gatunkowa – to niektóre z nich.
02.02.2014

W lasach zarządzanych przez PGL LP przyroda chroniona jest na wiele sposobów. Rezerwaty, parki krajobrazowe, pomniki przyrody, ochrona gatunkowa – to niektóre z nich.

Najważniejszą formą ochrony przyrody w Polsce są parki narodowe, nadzorowane bezpośrednio przez Ministerstwo Środowiska. Były one zakładane na terenach, na których wcześniej gospodarowali leśnicy z Lasów Państwowych. Nierzadko byli inicjatorami powstawania parków narodowych. Dzięki ich pracy przyroda może być teraz chroniona w parkach w szczególny sposób.

Na terenie Lasów Państwowych wyróżniamy:

Rezerwaty  wydzielone obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych, zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym. Ogranicza się tam gospodarkę leśną. Spośród 1498 rezerwatów większość to rezerwaty (1282) zlokalizowana jest na terenie PGL LP. Łącznie zajmują one powierzchnie 123 tys. ha, natomiast powierzchnia leśna w rezerwatach wynosi niemal 98 tys. ha.

Pomniki przyrody – zwykle pojedyncze okazy przyrody ożywionej bądź nieożywionej. Najczęściej występującymi w lasach pomnikami przyrody są najstarsze i największe drzewa. W 2017 r. zinwentaryzowano ich już 10294, z czego 8,8 tys. stanowiły drzewa, a niemal 1500 grupy drzew.

Parki krajobrazowe tworzy się na terenach o wyjątkowych walorach przyrodniczych i estetyczno-krajobrazowych. Mamy ich w Polsce 122, łącznie zajmują 2,6 mln ha, z czego ponad 1,3 mln ha to tereny leśne.

Strefy ochronne zostały utworzone wokół miejsc bytowania chronionych gatunków o łącznej powierzchni ponad 150 tys. ha, z czego ponad 22 proc. stanowi powierzchnia ochrony całorocznej. Strefy są tworzone m.in. wokół ostoi ptaków (3230), gadów (123), owadów (13), ssaków (3) czy porostów (280) i roślin (5).

Użytki ekologiczne to zwykle obiekty o niewielkiej powierzchni – małe oczka wodne, śródpolne kępy drzew i krzewów, torfowiska, bagna i wydmy. To pozostałości ekosystemów, mające znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej. Obecnie na terenach leśnych znajduje się niemal 9 tys. o powierzchni ponad 29,5 tys.  ha.

Ochrona gatunkowa dotyczy najcenniejszych, unikatowych i rzadkich przedstawicieli flory i fauny. W Polsce ochroną ścisłą objętych jest 715 gatunków roślin, 322 gatunków grzybów i porostów oraz 799 gatunków zwierząt. 65 proc. gatunków dzikiej flory i fauny Polski to gatunki leśne.

Lasy Państwowe podejmują również własne inicjatywy ochronne. Pomagają wybranym gatunkom zwierząt i roślin zasiedlić miejsca, gdzie gatunki te wyginęły (tzw. reintrodukcje) lub gdzie są zagrożone wyginięciem (restytucje). Dotyczy to np. cisa, sudeckich jodeł, cietrzewia, głuszca, sokoła wędrownego, a także rysia i popielicy.