Komunikat w sprawie śmierci żubra w sierpniu 2024 roku
Prokuratura Rejonowa w Wieliczce umorzyła dochodzenie w sprawie śmierci żubra podczas transportu pomiędzy ośrodkami LP w Niepołomicach i Gołuchowie w sierpniu ubiegłego roku.
W gołuchowskim stadzie brakowało byka i stąd decyzja generalnego dyrektora ochrony środowiska o transporcie żubra. 19 sierpnia 2024 r. podczas przewożenia zwierzęcia z Ośrodka Hodowli Żubra w Niepołomicach do Pokazowej Zagrody Zwierząt w Ośrodku Kultury Leśnej w Gołuchowie doszło do jego śmierci. Przyczyną było uduszenie się żubra.
Lasy Państwowe złożyły do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Sprawę zgłoszono także do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Ostatecznie Prokuratura Rejonowa w Wieliczce umorzyła dochodzenie w sprawie śmierci żubra. Prokuratorzy nie dopatrzyli się znamion czynu zabronionego. Decyzja prokuratury nie zawiera uzasadnienia.
Ponadto po śmierci żubra dyrektor generalny Lasów Państwowych zlecił przeprowadzenie kontroli we wszystkich hodowlach zamkniętych żubra funkcjonujących w Lasach Państwowych. Jej celem było sprawdzenie, czy ośrodki te są prowadzone zgodnie z obowiązującym prawem oraz czy zachowane jest w nich bezpieczeństwo ludzi i dobrostan zwierząt.
Kompleksowa kontrola ośrodków zamkniętej hodowli żubrów oraz pokazowych zagród zwierząt, prowadzona w ośmiu jednostkach Lasów Państwowych, zakończyła się sformułowaniem 48 zaleceń pokontrolnych. Trzy z ośmiu jednostek nie miały żadnych wniosków pokontrolnych. Wśród zaleceń znalazły się m.in. potrzeba pilnego ujednolicenia procedur w skali ogólnopolskiej, konieczność wprowadzenia wewnętrznych procedur w zakresie: transportu zwierząt, postępowania w przypadku chorób zakaźnych, nadzoru naukowego, dokumentowania nietypowych zdarzeń. Zalecono również organizację szkoleń dla pracowników w zakresie biologii żubra i przepisów dotyczących transportu zwierząt.
W tym roku Lasy Państwowe wprowadziły też nowe, szczegółowe wytyczne w zakresie działań ochronnych wobec żubrów, będących pod opieką leśników.
Dokument ten zawiera wypracowane praktyczne informacje, zalecenia i listy kontrolne dotyczące populacji żubra, opieki nad żubrami w zagrodach czy postępowania przy przewożeniu żubrów. Jest to rezultat zleconego przez Dyrekcję Generalną LP i zrealizowanego przez naukowców ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego badania pod nazwą „Wszechstronny monitoring populacji i siedliska żubra w ramach Kompleksowego projektu ochrony żubra przez Lasy Państwowe”.
Wytyczne uwzględniają m.in. prowadzenie monitoringu opierającego się na rodowodach prowadzonych dla osobników hodowanych w niewoli, monitoring zdrowia realizowany zarówno u żywych, jak i padłych osobników, śledzenie stad żubra metodą telemetrii, monitoring przyrodniczy mający na celu sprawdzenia wpływu żubra na siedlisko i gatunki w nim bytujące oraz monitoring socjologiczny, czyli badanie stosunku lokalnych społeczności do żubra, i – co się tym wiąże – prowadzenie skierowanych do nich działań edukacyjnych i komunikacyjnych. We wprowadzonym dokumencie nie pominięto także wskazówek dotyczących opieki i nadzoru nad wolnymi stadami oraz opieki w zagrodach (szczególnie poświęconych żywieniu, profilaktyce i procedurom rejestracyjnym). Ważną część dokumentu stanowią procedury dotyczące przewożenia żubrów, postępowania w przypadku znalezienia padłego zwierzęcia oraz bezpieczeństwa i higieny pracy osób opiekujących się zwierzętami.
