W sierpniu w lasach „NietoperzyMY”

Nauka poprzez zabawę

„NietoperzyMY” to nie tylko rodzinny piknik w pięknym, leśnym otoczeniu, ale przede wszystkim profesjonalne wydarzenie edukacyjne, w całości poświęcone roli nietoperzy w przyrodzie i sposobom ich ochrony. Gołuchowski Ośrodek Kultury Leśnej, będący gospodarzem i głównym organizatorem, zadbał o każdy szczegół – od rozbudowanego programu merytorycznego po interaktywne atrakcje dla najmłodszych.

Na rozległym placu przed sceną ustawiono edukacyjne stoiska prowadzone przez ekspertów z Lasów Państwowych, uczelni, organizacji przyrodniczych oraz instytucji badawczych. Goście mieli okazję dowiedzieć się, jak wygląda życie nietoperzy, co ma dla nich istotne znaczenie, jak ważna jest dla nich konserwacja i remonty budynków poza okresami rozrodu i hibernacji, jak niebezpieczne są dla nich koty i jak człowiek może im pomóc – zarówno w warunkach naturalnych, jak i miejskich. To była porządna dawka wiedzy i ciekawostek.

W centralnym miejscu imprezy stanęła scena, otoczona wygodnymi leżakami – idealna przestrzeń do rozmów z ekspertami. Wśród zaproszonych gości znalazł się m.in. prof. Andrzej Węgiel z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, który opowiadał o znaczeniu nietoperzy jako wskaźników zdrowia środowiska. Dodatkowo przez cały dzień można było zwiedzać wystawę o nietoperzach w budynku muzealnym, która dostępna będzie jeszcze przez kilka miesięcy aż do końca roku.

Projekt „Podkowiec Towers” – wspólna misja dla nietoperzy

Szczególne miejsce podczas wydarzenia zajęła prezentacja efektów międzynarodowego projektu „LIFE Podkowiec Towers”, realizowanego przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „proNatura” oraz Lasy Państwowe. Projekt skupia się głównie na ochronie podkowca małego – jednego z najbardziej zagrożonych gatunków nietoperzy w Europie, choć z działań realizowanych w projekcie korzystają także inne gatunki m.in. nocek orzęsiony.

Dzięki stoisku, uczestnicy mogli zapoznać się z założeniami projektu, a także porozmawiać z jego realizatorami. Edukacyjne zajęcia o biologii podkowców poprowadził Piotr Firlej z PTOP proNATURA, który w przystępny sposób wprowadził dzieci i młodzież w świat nietoperzy i ich potrzeb. Z kolei Agata Lichocka z Wydziału Ochrony Przyrody Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych zaprezentowała na głównej scenie dotychczasowe efekty projektu i plany na kolejne etapy działań: budowę wież w Nadleśnictwie Rymanowie i Limanowa i leśnych schronów przejściowych, czyli nietoperzowej infrastruktury, która stanęła m. in. w Nadleśnictwach Dukla i Lutowiska.
Zaplanowane do końca roku 2026 działania zakładają również budowę leśnych chatek, które będą pełnić funkcje schronień przejściowych. W tej chwili powstało ich już 80, a w projekcie zaplanowano ich aż 100.

Więcej o wieży możesz przeczytać tu https://projekty-rozwojowe.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/7PcENrBXlBZJ/content/pierwsza-w-polsce-wieza-powstaje-w-rymanowie

Praktyczne lekcje ochrony

Dużym zainteresowaniem cieszyły się warsztaty ze zbijania i dekorowania schronów dla nietoperzy, terenowa gra przygotowana przez Ośrodek Kultury Lesnej w Gołuchowie, a także wykład na temat niebezpieczeństw, które zagrażają nietoperzom. Prowadząca, Anna Bator-Kocoł, opowiedziała m.in. o zagrożeniach, jakie niosą dla nietoperzy niezabezpieczone rynny, lepowe pułapki na gryzonie czy – pozornie niewinne – domowe koty wypuszczane na nocne łowy. W trakcie wykładów uczestnicy mogli także poznać osobiście kilku nietoperzowych „kuracjuszy” m.in. Grażynkę i Januszka. To mieszkańcy azylu prowadzonego przez Stowarzyszenie SALAMANDRA, którzy z powodu trwałych urazów nigdy nie wrócą na wolność. Ich obecność była przejmującym przypomnieniem o odpowiedzialności człowieka za dziką przyrodę.

Nocny spacer wędrówka z detektorem

Wieczorem, po intensywnym dniu pełnym wiedzy, odbyły się dwa nocne spacery z chiropterologami, wyposażonymi w detektory ultradźwiękowe. Dzięki temu uczestnicy mogli na własne oczy i uszy przekonać się, jak działają urządzenia do wykrywania nietoperzy i jak odczytywać ich dźwięki. Spacer po zmroku był nie tylko atrakcją, ale też doskonałą okazją do specjalistycznych rozmów o metodach badań tych tajemniczych ssaków i sposobach ich skutecznego monitoringu.

Dlaczego warto chronić nietoperze?

Nietoperze to niezwykle pożyteczne zwierzęta, które odgrywają kluczową rolę w naszych leśnych ekosystemach. Ich obecność w danym miejscu świadczy o wysokiej jakości środowiska. Krajowe gatunki nietoperzy polują głównie na owady, w tym coraz częściej spotykane w Polsce gatunki tropikalnych komarów, które mogą przenosić groźne dla nas choroby. Chroniąc nietoperze, chronimy zatem siebie i różnorodność biologiczną rodzinnej przyrody. Każdy z nas może pozytywnie wpłynąć na lokalne populacje tych zwierząt. Chociażby poprzez:

-zapewnienie im schronienia (np. pozostawienie wlotu na poddasze, czy zapewnienie schronów),

-ograniczenie zużycia chemicznych środków ochrony roślin,

-zadbanie o kierunkowe oświetlenie wokół domów (skierowane w dół, nie w niebo), które nie wpłynie na cykl dobowy nocnych organizmów,

-nie zakłócanie ich spokoju w okresach rozrodu i hibernacji,

- nie puszczanie kotów luzem (nietoperze, które polują na owady tuż przy ziemi są niestety łatwą ofiarą dla kotów).

Wydarzenie z wartościami

„NietoperzyMY” to najważniejsze wydarzenie akcji „Las Do Góry Nogami”, prowadzonej przez Lasy Państwowe. Przez cały wrzesień, wybrane nadleśnictwa w Polsce będą organizować lokalne wydarzenia edukacyjne poświęcone nietoperzom – ich terminy można sprawdzić na mapie dostępnej na naszej stronie -https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/aktualnosci/las-do-gory-nogami-2013-spotkania-z-nietoperzami

Organizatorzy i partnerzy wydarzenia udowodnili, że edukacja przyrodnicza może być ciekawa, inspirująca i pełna emocji. Uczestnicy wyjechali z Gołuchowa nie tylko z nową wiedzą, ale też z praktycznymi umiejętnościami i motywacją do działania na rzecz tych pożytecznych ssaków.

Partnerzy wydarzenia

Wydarzenie „NietoperzyMY” nie mogłoby się odbyć bez zaangażowania i współpracy licznych instytucji oraz organizacji, m.in.:

• Wydział Leśny i Technologii Drewna Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
• Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Nietoperzy
• Polskie Towarzystwo Ochrony przyrody SALAMANDRA
• Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w Warszawie
• Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych w Warszawie
• Nadleśnictwo Kalisz
• Nadleśnictwo Oborniki
• Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego
• Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Gostyniu
• Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody pro NATURA
• Kraina Podkowca
• Sekcja Teriologiczna Koła Naukowego Wydziału Leśnego w Poznaniu
• Ośrodek Rozwojowo-Wdrożeniowy Lasów Państwowych, który rejestruje filmowo wydarzenie.

Projekt „Life Podkowiec Towers”  współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach Instrumentu Finansowego LIFE oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

O wydarzeniu możecie także przeczytać na stronie OKL w Gołuchowie.