Stary niedźwiedź mocno śpi. Czy na pewno?

Żerujące na martwym jeleniu niedźwiedzie nagrał na fotopułpkę Kazimierz  Nóżka, bieszczadzki leśnik, który zna tamtejsze niedźwiedzie jak mało kto.

Nagranie to dowód, że treść dawnej piosenki „Stary niedźwiedź mocno śpi” trzeba traktować z dużą  rezerwą. Drapieżniki te bowiem nigdy nie przesypiają całej zimy. Warto pamiętać, że przebudzone z zimowej drzemki niedźwiedzie mogą być groźne dla ludzi. Wprawdzie drapieżniki omijają uczęszczane trasy turystyczne, ale zimowe spotkania z niedźwiedziem nie należą do rzadkości. Pamiętajmy, że odwiedzając góry w żadnym wypadku nie powinniśmy schodzić ze szlaków turystycznych. W przeciwnym razie możemy zupełnie przypadkowo trafić na gawrę.

Przełom stycznia i lutego to czas przychodzenia na świat młodych. Wtedy każde spotkanie z ich matką może być dla nas niebezpieczne. Samice będą je karmić mlekiem do wiosny. Dopiero na przełomie marca i kwietnia wyprowadzą je z gawr na pierwsze spacery. Niedźwiedzice rodzą zazwyczaj jedno młode, ale coraz częściej obserwowane są z bliźniakami, a nawet z trojaczkami.

Poniżej krótki poradnik, który powstał przy współpracy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie, Wydziału Środowiska i Rolnictwa PUW oraz Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii.

Jak nie spotkać niedźwiedzia i co zrobić, gdy się już na niego natkniemy – poradnik

Niedźwiedzie (nawet te szukające pożywienia  przy popularnych punktach turystycznych) zazwyczaj unikają człowieka, ale do spotkania może dojść. Aby spotkanie takie było bezpieczne i pozostało miłym wspomnieniem z górskiej wycieczki, a nie zakończyło się uszczerbkiem na zdrowiu, należy zachować kilka podstawowych zasad:

żeby nie spotkać niedźwiedzia:

- przed wyjściem w góry należy sprawdzić, czy ze względu na niedźwiedzie zamknięte są jakieś szlaki oraz unikać przebywania po zmroku w rejonie występowania  tych zwierząt;

- nie chodzić po zmroku samemu, niedźwiedzie unikają grup ludzi, szczególnie głośno rozmawiających;

- nie wchodzić w gęste zarośla (młodniki, uprawy), gdzie mogą przebywać niedźwiedzie i nie mamy szans na wcześniejsze zauważenie zwierzęcia, a ono na zauważenie nas;

- jedzenie powinno być szczelnie zapakowane, aby jego zapach nie skusił niedźwiedzia;

gdy spotkasz niedźwiedzia:

- należy oddalić się w sposób cichy i spokojny – NIE NALEŻY UCIEKAĆ, ABY NIEDŹWIEDŹ NIE POTRAKTOWAŁ CIĘ JAK ZDOBYCZ! Nie należy także wchodzić na drzewo, niedźwiedź robi to znacznie lepiej;

- szczególnie ostrożnie należy się wycofać, jeśli natrafimy na młode niedźwiadki, samica w ich obronie może być bardzo niebezpieczna;

- nie wolno karmić niedźwiedzi, ani zostawiać resztek jedzenia, opakowań, które mogą je zainteresować, gdyż niedźwiedzie szczególnie niebezpieczne są podczas żerowania;

- nie wolno zbliżać się do niedźwiedzia, np. aby zrobić zdjęcia czy sfilmować go. Błysk flesza lub ostre oświetlenie latarką może go rozdrażnić;

- jeśli staniesz z niedźwiedziem oko w oko, należy delikatnie rozpiąć pas biodrowy plecaka, aby w razie czego móc go zrzucić – może zainteresuje się nim. NIE RÓB GWAŁTOWNYCH RUCHÓW, kontroluj jego zachowanie (nie patrz mu w oczy);

- jeśli niedźwiedź obserwuje cię i ma uszy położone do tyłu, NAWET NIE RUSZAJ SIĘ! Staraj się jedynie bardzo wolno  wycofać się. Jeżeli jesteś z dziećmi, zwracaj uwagę na ich zachowanie;

- jeśli jednak niedźwiedź nie straci zainteresowania tobą, delikatnie połóż się na ziemi, podkurcz nogi, osłoń rękoma szyję i twarz – w większości przypadków niedźwiedź zostawi cię w spokoju – w najgorszym razie powinien najwyżej podrapać.

Zachęcamy także do zapoznania się naszymi infografikami o tym jakie są sposoby różnych zwierząt na przetrwanie zimowych miesięcy

oraz wysłuchania rozmowy Pauliny Król z Michałem Wieciechem, w jednym z odcinków podcastu „Między Drzewami” o tym, jak zimą radzą sobie zwierzęta, dlaczego śnieg jest potrzebny w lesie i co robi zimą leśnik.