Platforma dla rybołowa nad Wisłą

Konstrukcja ma stworzyć bezpieczne miejsce do zakładania gniazd przez jednego z najrzadszych ptaków drapieżnych w Polsce.

Platforma została przygotowana we współpracy leśników z Nadleśnictwa Cierpiszewo oraz przedstawicieli Komitetu Ochrony Orłów. Tego typu konstrukcje instalowane są w miejscach, które zapewniają ptakom spokój oraz dostęp do pożywienia - przede wszystkim w pobliżu dużych rzek i zbiorników wodnych. Celem jest zachęcenie rybołowów do zakładania gniazd i zwiększenie liczby stanowisk lęgowych w kraju.

Rybołów (Pandion haliaetus) należy do najrzadszych ptaków szponiastych gniazdujących w Polsce. Z danych przywoływanych w materiałach branżowych wynika, że pod koniec XX wieku populację rybołowa w Polsce szacowano na 70–75 par, natomiast w 2016 r.  populacja liczyła jedynie 27 par lęgowych. Obecnie szacuje się, że na terenie naszego kraju mamy 40 par lęgowych tego gatunku.

Informacje o rybołowach i jego ochronie znajdziesz TUTAJ

Tak mała liczebność rybołowa stała się impulsem do podjęcia działań ochronnych przez Lasy Państwowe i ornitologów.

Jednym z elementów tych działań jest instalowanie sztucznych platform lęgowych oraz monitoring stanowisk ptaków. Inicjatywy tego typu realizowane były w ramach projektu „Ochrona rybołowa na wybranych terenach Natura 2000”, prowadzonego przez Lasy Państwowe we współpracy z Komitetem Ochrony Orłów. W działania zaangażowanych było kilkadziesiąt nadleśnictw, a ich cel to zatrzymanie spadku liczebności gatunku i poprawa warunków do jego powrotu na dawne stanowiska lęgowe.

Nowa platforma w Nadleśnictwie Cierpiszewo to kolejny przykład czynnej ochrony przyrody prowadzonej przez leśników. Dzięki takim działaniom zwiększa się szansa, że rybołowy ponownie zadomowią się nad Wisłą i w innych regionach kraju.

Rybołów jest drapieżnikiem wyjątkowo wyspecjalizowanym - odżywia się wyłącznie rybami. Jego sposób polowania zawsze robi wrażenie - rybołów krąży nad wodą, czasem na moment „zawisa” w powietrzu, po czym spada pionowo i nurkując chwyta rybę szponami. Potrafi zanurzyć się głęboko (nawet powyżej 1 m), a bywa, że na chwilę znika pod powierzchnią wody. Po udanym ataku unosi się z łupem, otrząsa wodę z piór i odlatuje. Ta specjalizacja oznacza jedno: rybołów jest wprost uzależniony od jakości żerowisk – czystych, zasobnych w ryby akwenów i odcinków rzek.

Są to okazałe ptaki - rozpiętość skrzydeł może dochodzić nawet do ok. 180 cm. Żeby wychować młode, potrzebuje nie tylko dobrego łowiska, ale też stabilnego miejsca na gniazdo. Preferuje stare drzewostany (często wskazuje się stare bory sosnowe), zdarzają się gniazda na innych drzewach, a w warunkach współczesnego krajobrazu rybołów potrafi korzystać także z konstrukcji sztucznych. Gniazdo musi być bezpieczne, stabilne i położone wysoko. Po przylocie na lęgowiska ptaki najpierw poprawiają konstrukcję gniazda i przystępują do toków.

W drugiej połowie kwietnia zwykle pojawiają się jaja – najczęściej 2–3. Wysiadywanie trwa ponad 5 tygodni. Młode pozostają w gnieździe około 11 tygodni (często do drugiej połowy lipca), a potem jeszcze przez pewien czas uczą się samodzielności i są dokarmiane przez rodziców. Co szczególnie obrazowe: para wychowująca dwoje młodych w sezonie lęgowym potrafi dostarczyć łącznie około 170 kg ryb. Skala potrzeb pokarmowych pokazuje, jak ważne są stabilne żerowiska i spokój w rejonie lęgów.

Rybołów jest gatunkiem wrażliwym na łańcuch czynników, m.in.: przekształcenia brzegów jezior i rosnącą presję turystyczną w okresie wychowu piskląt, eutrofizację (pogorszenie przejrzystości wody, zakwity), która utrudnia wypatrywanie ryb, ryzyko kolizji z infrastrukturą (linie energetyczne, turbiny wiatrowe – zależnie od lokalizacji i warunków), konflikty na stawach hodowlanych (w tym nielegalne płoszenie), które w skali kraju mogą mieć znaczenie dla tak małej populacji.

O rybołowach opowiada Dominika w jednym z odcinków "Obliczy lasów"

Zachęcamy również do obejrzenia filmu "Rybołowy pod skrzydłami leśników"

oraz posłuchania odcinka podcastu "Między Drzewami", w którym Paulina rozmawia z Łukaszem Porębskim o tych niesamowitych ptakach