Leśny sektor w skansenie w Sanoku
W Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku trwają prace nad koncepcją utworzenia sektora poświęconego historii karpackiego leśnictwa. Nowa ekspozycja jest próbą ochrony zabytkowych obiektów i narzędzi związanych z dawną gospodarką leśną.
W czwartek 19 lutego w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku odbyło się spotkanie poświęcone inicjatywie utworzenia odrębnego sektora prezentującego historię karpackiego leśnictwa. Dyskusja dotyczyła koncepcji zagospodarowania przestrzeni pod ekspozycję leśnej architektury oraz historycznych narzędzi używanych w gospodarce leśnej.
Na zaproszenie dyrektora MBL Marcina Krowiaka w rozmowach uczestniczyli przedstawiciele RDLP w Krośnie, okolicznych nadleśnictw oraz członkowie zespołu ds. leśnego dziedzictwa kulturowego, powołanego przez dyrektora RDLP w Krośnie Mariana Pigana.
- Pomysł utworzenia leśnej ekspozycji na terenie skansenu zrodził się już ponad 20 lat temu, wracamy do niego, mając świadomość, że może to być ostatni moment na zachowanie odchodzących w niebyt obiektów kubaturowych i artefaktów z historii leśnictwa - podkreślił dyrektor Marcin Krowiak.
Wśród propozycji znalazło się przeniesienie do skansenu lub rekonstrukcja drewnianego budynku biura nadleśnictwa, wznoszonego w latach 50. XX wieku według projektu z 1938 r., realizowanego w kilkunastu jednostkach na Podkarpaciu. Obiekt mógłby stać się miejscem prezentacji archiwaliów, dawnego wyposażenia oraz kolekcji oznak i wydawnictw leśnych.
Rozważano również ekspozycję typowego drewnianego budynku gospodarczego z narzędziami szkółkarskimi, nieużywanymi już środkami zrywkowymi oraz elementami wyposażenia dawnych parków konnych. Przedstawiciele nadleśnictw zadeklarowali możliwość przekazania zbędnych dziś w gospodarce obiektów do przeniesienia na teren skansenu.
Podczas wizji lokalnej na terenie planowanego sektora analizowano możliwości rozmieszczenia obiektów. Ukształtowanie zbocza sprzyja m.in. rekonstrukcji ciągu ryzowego i klauzy piętrzącej wodę. Duże zainteresowanie wzbudził pomysł odtworzenia koliby karpackiej - sezonowej chaty drwali - z ekspozycją historycznych narzędzi. Zaproponowano także prezentację tzw. „czarnych zawodów”, takich jak dziegciarstwo, maziarstwo czy wypał węgla drzewnego. Skansen posiada już retortę i kadź potażarską, które mogą stać się zalążkiem tej części ekspozycji.
W najbliższych tygodniach pracownicy muzeum przeprowadzą lustrację obiektów możliwych do przeniesienia oraz przygotują wstępną koncepcję rozmieszczenia zabudowy i trasy zwiedzania.
Przypomnijmy, że pierwszy w Polsce skansenowski sektor leśny otwarto w lipcu 2022 r. w Parku Etnograficznym Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej. Tworzą go m.in. XIX-wieczna leśniczówka z Zerwanki, suszarnia runa leśnego, wyłuszczarnia nasion, schron zrębowy oraz budynki gospodarcze i uruchomiony trak jednopiłowy. Ekspozycja prezentuje leśne budownictwo z terenu historycznej Puszczy Sandomierskiej.
Film ze spotkania: https://www.facebook.com/reel/2656742231376024
