Kosze lęgowe dla kaczek krzyżówek
Leśnicy z Nadleśnictwa Płaska oraz Nadleśnictwa Olsztyn montują wiklinowe kosze lęgowe, które zapewniają kaczkom krzyżówkom bezpieczne miejsca do gniazdowania. Konstrukcje ustawione nad wodą skutecznie chronią lęgi i zwiększają ich przeżywalność.
W Nadleśnictwie Płaska (RDLP w Białymstoku) kosze lęgowe montowane są od 2010 roku. Stawia się je na palach nad wodą, dzięki czemu chronią jaja przed wahaniami poziomu wody i drapieżnikami. Na terenie nadleśnictwa znajduje się obecnie około 42 takich koszy.
Coroczne kontrole pozwalają ocenić ich stan techniczny. Uszkodzone elementy są wymieniane, a kosze wypełnia się świeżą ściółką z trocin lub słomy. Przy okazji sprawdza się zasiedlenie z poprzedniego sezonu. Z biegiem lat stopień zasiedlenia wzrósł z 20 do niemal 100 procent. To rezultat m.in. „imprintingu lęgowego”, czyli tendencji kacząt wyklutych w koszu do wybierania takich miejsc w przyszłości na założenie własnego gniazda.
Nowe kosze również w Nadleśnictwie Olsztyn
Podobne działania prowadzą leśnicy w Nadleśnictwie Olsztyn (RDLP w Olsztynie). Na zbiorniku w leśnictwie Mendryny zamontowano trzy kosze lęgowe, a kolejne pojawią się na Korsakówce. Konstrukcje stoją na metalowych palach nad wodą, co ogranicza dostęp drapieżników.
Kosze wykonane z naturalnych materiałów – głównie wikliny, drewna i roślinnej wyściółki – dobrze wtapiają się w otoczenie. Ich obecność zwiększa liczbę młodych, które bezpiecznie osiągają dojrzałość. Leśnicy podkreślają, że to proste, ale bardzo skuteczne działanie pomagające utrzymać stabilne populacje ptaków wodnych.
Dlaczego takie miejsca są potrzebne?
W naturalnym środowisku wiele gatunków kaczek zakłada gniazda na ziemi. To naraża je na zniszczenie lub ataki drapieżników. Kosze ustawione nad wodą znacząco poprawiają bezpieczeństwo lęgów.
Krzyżówki zaczynają lęgi na początku kwietnia. Samica składa 8–14 jaj, jedno dziennie. Podczas wysiadywania traci cały puch z okolicy brzucha - powstaje naga, dobrze ukrwiona tzw. plama lęgowa, która służy do ogrzewania jaj. Gdy ptak opuszcza gniazdo udając się na żer, puch w gnieździe przykrywa jaja i chroni je przed wyziębieniem. Inkubacja trwa około 27–28 dni i rozpoczyna się po złożeniu ostatniego jaja.
Działania, które przynoszą realne efekty
Działania leśników pokazują, jak niewielka ingerencja może znacząco wpłynąć na ochronę przyrody. Naturalne materiały, prosta konstrukcja i odpowiednia lokalizacja wystarczą, by zwiększyć przeżywalność młodych kaczek i wspierać bioróżnorodność lokalnych ekosystemów.
