Głuszce z Brzózy Królewskiej rozpoczęły wiosenne toki
W Ośrodku Hodowli Głuszców Nadleśnictwa Leżajsk w Brzózie Królewskiej rozpoczął się okres godowy. Koguty prezentują charakterystyczne toki, a leśnicy przygotowują się do kolejnego sezonu hodowlanego, który zasili dziką populację tego skrajnie zagrożonego gatunku.
W naturze aktywność godowa głuszców przypada zwykle na przełom marca i kwietnia. W leżajskim ośrodku tokowanie można jednak usłyszeć wcześniej. Już w lutym dochodzi czasem do prób walk między kogutami o zajmowane terytorium, a także do ustalania hierarchii w stadzie.
Pieśń godowa głuszca składa się z czterech faz: klapania, trelowania, korkowania i szlifowania. Ten cykl kogut powtarza wielokrotnie. Podczas ostatniej fazy - szlifowania, przypominającej dźwięk kosy ostrzonej osełką - ptak na chwilę głuchnie. Właśnie od tego zjawiska pochodzi nazwa gatunku.
Aby zapobiec przedwczesnym walkom, koguty przetrzymywane są w oddzielnych boksach. Pomiędzy nimi znajdują się niewielkie okrągłe otwory, przez które przechodzą jedynie kury. Dzięki temu to głuszki wybierają samca, z którym będą mieć potomstwo. Kura składa zwykle od 8 do 10 jaj, a po około 26 dniach wykluwają się pisklęta.
W 2025 roku w ośrodku wyhodowano 83 ptaki, z których 71 zostało już wypuszczonych na wolność. Zasiliły one populacje w nadleśnictwach Biłgoraj, Pomorze, Ruszów i Janów Lubelski. W Polsce w stanie dzikim żyje obecnie zaledwie kilkaset osobników tego gatunku, dlatego hodowla i reintrodukcja są niezwykle ważne dla jego ochrony.
- W tej chwili w ośrodku przebywa 29 kur i 6 kogutów, stanowiących stado podstawowe – mówi Anna Bukowska, kierująca ośrodkiem w Brzózie Królewskiej. - Mamy jednego starego koguta liczącego sobie już dziewięć lat i pięć młodych, dwuletnich, mocno walczących o przewodnictwo. W tym roku planujemy wyhodowanie i przysposobienie do wypuszczenia na wolność kolejnych kilkudziesięciu głuszców.
W ostatnich latach w ośrodku przeprowadzono szereg inwestycji. Powstały nowe boksy, odchowalnia dla piskląt, zmodernizowano ujęcie wody, a w 2019 roku ukończono budowę obiektu umożliwiającego sterylne przygotowanie pokarmów oraz całodobową obsługę hodowli w okresie lęgowym.
Hodowla głuszców w Brzózie Królewskiej prowadzona jest od 1994 roku. Od tego czasu do środowiska naturalnego trafiły już setki ptaków, które zasiliły dziką populację gatunku. Ośrodek jest jednym z trzech tego typu prowadzonych przez Lasy Państwowe w Polsce i pełni również ważną funkcję edukacyjną.
Samce głuszca, aby zapobiec im walkom, trzymane są w osobnych boksach, do których dostęp mają samice. To głuszki wybierają sobie partnerów. Fot. Anna Bukowska
Głuszec znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt jako gatunek skrajnie zagrożony wyginięciem, dlatego działania podejmowane przez leśników mają kluczowe znaczenie dla jego ochrony i odbudowy populacji.
