Podczas spotkania odbyła się dyskusja na temat planów Unii Europejskiej dotyczących ochrony zasobów genetycznych w rolnictwie i leśnictwie. Omówiono też kwestie związane z reformą Wspólnej Polityki Rolnej w zakresie różnorodności biologicznej i wpływ zmian klimatu na rolnictwo i leśnictwo. Uczestnicy posiedzenia mogli też wymienić między sobą wiedzę i doświadczenia.

Pierwszego dnia odbyła się sesja referatowa w Leśnym Banku Genów. Przedstawiono na niej inicjatywy dotyczące ochrony zasobów genetycznych rolniczych i leśnych, podejmowane równolegle do działań komisji, wynikające z postanowień konwencji o różnorodności biologicznej.

Dopełnieniem sesji referatowej były dwie sesje terenowe. Podczas pierwszej uczestnicy posiedzenia wizytowali teren Nadleśnictwa Śnieżka, gdzie obejrzeli wyłączony drzewostan nasienny buka zwyczajnego oraz blok upraw pochodnych buka zwyczajnego, a także plantację zachowawczą jodły pospolitej, będącej jednym z elementów programu restytucji jodły w Sudetach. Omówiono problemy zachowania leśnych zasobów genetycznych w Sudetach i zaprezentowano metody ich ochrony.

Kolejnym punktem spotkania była wizyta w Karkonoskim Parku Narodowym. Uczestnicy zapoznali się z walorami przyrodniczymi parku. Omówiona została też problematyka zachowania różnorodności biologicznej parku metodami in situ i ex situ.

Posiedzenie zostało zorganizowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Leśny Bank Genów Kostrzyca. Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych reprezentował zastępca dyrektora generalnego LP ds. gospodarki leśnej Grzegorz Furmański, a Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych we Wrocławiu – zastępca dyrektora ds. gospodarki leśnej Grzegorz Pietruńko.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi reprezentowały: Dorota Nowosielska i Małgorzata Woźniak z Departamentu Hodowli i Ochrony Roślin oraz Nina Dobrzyńska, zastępca dyrektora Departamentu Płatności Bezpośrednich.

Leśny Banku Genów Kostrzyca jest krajowym punktem kontaktowym ds. raportu o leśnych zasobach genetycznych, powołanym przez Ministra Środowiska.

Referaty wygłoszone pierwszego dnia posiedzenia

1. Komisja ds. Zasobów Genetycznych dla Wyżywienia i Rolnictwa FAO (CGRFA) – historia, rola, znaczenie- dr Dorota Nowosielska - Departament Hodowli i Ochrony Roślin, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

2. Postęp od 12 sesji, w tym podsumowanie 5 sesji ITWGPGR, Przegląd współpracy z Międzynarodowym Traktatem o Roślinnych Zasobach Genetycznych dla Wyżywienia i Rolnictwa- dr Wiesław Podyma – przewodniczący polskiej delegacji podczas 13 sesji Komisji ds. Zasobów Genetycznych dla Wyżywienia i Rolnictwa FAO.

3. Rola zmian klimatu w kontekście zasobów genetycznych leśnych oraz rolniczych – mgr Nina Dobrzyńska Z-ca Dyrektora Departamentu Płatności Bezpośrednich, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

4. GPA-2 Globalny Pan Działań 2 dla Ochrony i Zrównoważonego Wykorzystania Roślinnych Zasobów Genetycznych dla Wyżywienia i Rolnictwa - dr Dorota Nowosielska.

5. Podsumowanie 1 sesji ITWGFGR oraz 13 sesji CGRFA w kontekście leśnych zasobów genetycznych: rekomendacje Komisji, plan pracy - mgr inż. Rafał Nowicki – Ministerstwo Środowiska.

6. Ochrona ex situ zasobów genetycznych w LBG Kostrzyca, 1 krajowy raport o leśnych zasobach genetycznych – cel i zasady realizacji - mgr inż. Czesław Kozioł - Dyrektor LBG Kostrzyca.

7. Ochrona ex situ zagrożonych i chronionych roślin dziko rosnących w zachodniej części Polski (FlorNaturLBG) - inż. Danuta Duda – Z-ca Dyrektora LBG Kostrzyca.

8. Rejestrowana baza nasienna Leśnego Materiału Podstawowego w Polsce - Dr inż. Tomasz Dziemidek - Z-ca Dyrektora Biura Nasiennictwa Leśnego.

9. Uczestnictwo Instytutu Badawczego Leśnictwa i Lasów Państwowych w pracach EUFORGEN - dr inż. Jan Matras – IBL.

10. Ochrona różnorodności biologicznej ex situ roślin rzadkich i chronionych – mgr Maciej Niedzielski - OB PAN w Powsinie.

Ściągnij referaty (200 MB)

Wnioski ze spotkania

1. Podkreślono konieczność poprawy koordynacji krajowego programu ochrony zasobów genowych roślin użytkowych i zapewnienie stałego przepływu informacji dotyczących zobowiązań międzynarodowych, jak i działań krajowych, na każdym szczeblu decyzyjnym, szczególnie pomiędzy Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi i krajowymi ekspertami oraz Krajowym Centrum Roślinnych Zasobów Genowych Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie i pozostałymi kolekcjami w kraju.

2. Podkreślono potrzebę cyklicznej organizacji spotkań ekspertów, po każdej sesji Komisji ds. Zasobów Genetycznych dla Wyżywienia i Rolnictwa FAO i w okresie międzysesyjnym. Wzajemna wymiana informacji pomiędzy ekspertami reprezentującymi poszczególne kierunki ochrony zasobów genetycznych, interpretacja międzynarodowych przepisów, ustalanie sposobu implementacji tych przepisów do krajowego porządku prawnego, opracowywanie wspólnych działań są niezbędne dla sprawnego działania Programu w Polsce.

3.  Podkreślono konieczność koordynacji współpracy pomiędzy sektorami rolniczym i leśnym, szczególnie w zakresie ochrony ex situ zasobów genetycznych, np. zbioru nasion na terenach objętych różnymi formami ochrony, zbioru nasion gatunków chronionych/ zagrożonych wyginięciem na obszarach chronionych oraz poza nimi. Instytucje mające w zakresie swojej działalności zadania dotyczące ochrony zasobów genetycznych, powinny korzystać z ułatwień administracyjnych w zakresie pozyskiwania materiałów roślinnych, pozwalających na sprawne realizowanie programów. Względem tych podmiotów procedury administracyjne wynikające z Ustawy o ochronie przyrody i pochodnych aktów prawnych powinny być znacznie uproszczone.

4. Zwrócono uwagę na potrzebę przygotowania i przyjęcia w Polsce prawodawstwa w zakresie ochrony zasobów genetycznych, co ułatwiłoby wywiązywanie się z nałożonych zobowiązań międzynarodowych, oraz współpracę i zarządzanie tym zagadnieniem na poziomie kraju.

5. Podkreślono konieczność wzmocnienia działań jednostek odpowiedzialnych za leśne zasoby genetyczne, które mają na celu przygotowanie 1-szego krajowego raportu o leśnych zasobach genetycznych.

Galeria zdjęć