Las zaspokaja różne ludzkie potrzeby. Poza funkcjami produkcyjnymi (z lasu czerpiemy np.: drewno, owoce runa, rośliny lecznicze) las pełni role ochronne oraz społeczne. Lasy chronią przed suszami, lawinami, powodziami, nadmiarem pyłów, erozją gleb, a także urozmaicają krajobraz, produkują tlen. Dla społeczeństwa lasy to niewyczerpane źródło wiedzy: o przyrodzie, zasadach rządzących naturą, nawet o samym człowieku – dzięki cmentarzom, pozostałościom dawnych osad, pamiątkom po starych zawodach leśnych. W lasach odpoczywamy, uprawiamy sporty, leczymy się i uczymy. Prowadzona przez leśników gospodarka pozwala godzić te wszystkie funkcje lasu.

Leśnicy dążą do zachowania trwałości lasu, a także jego różnorodności biologicznej. Wycinają drzewa tak, aby możliwe było naturalne odnowienie się drzew pozostałych  lub zakładają uprawy, z reguły tam, gdzie odnowienie naturalne nie jest możliwe lub daje gorsze efekty. Leśnicy zalesiają także obszary porolne i nieużytki. Wszystkie drzewostany są pielęgnowane i chronione – nierzadko na wielką skalę, np. w przypadku masowego zamierania drzew, pożaru i powodzi. Zarządzanie lasami to także gospodarowanie zwierzyną.

Wszystkie działania gospodarcze prowadzone są na podstawie ścisłych wytycznych zarówno szczebli decyzyjnych organizacji, jak i władz państwowych. Większość z tych działań ma długofalowe skutki – z efektów pracy jednego pokolenia korzystają następne.

Leśnicy wspierają różnorodność biologiczną, m.in. przez:

• pozostawianie w lasach tzw. martwego drewna. Obumierające i martwe drzewa to miejsca bytowania, chronienia się lub gniazdowania ogromnej liczby gatunków.  Stanowią ważny element ekosystemów leśnych. Wpływają również pozytywnie na urodę lasu, zmieniając jego krajobraz.
• pozostawianie w lesie tzw. pozostałości pozrębowych – gałęzi i innych resztek po pozyskanych drzewach.
• pozostawianie kęp starodrzewu. Drzewa te podnoszą różnorodność lasu i przyczyniają się do ochrony rzadkich gatunków zwierząt i roślin.
• stosowanie odpowiednich preparatów, wyselekcjonowanych pod względem ekologicznym. Obecnie nawet oleje i smary używane do urządzeń i maszyn wykorzystywanych w gospodarce leśnej są biodegradowalne i nieszkodliwe dla środowiska naturalnego.

Fot. P. Fabijański